[[00 Fihrist]] # Ders-2 ### İsimler, zamirler ve sıfatlar: _müennes_ (dişil) Aşağıdaki bütün isimler müennes yani dişil isimlerdir. Bunların müennes olduklarının göstergesi sonunda bitişik bir ‘ta’nın ( _tâ-i merbuta_ ـﺔ  ﺓ ) bulunmasıdır: آيَةٌ    bir ayet                  جَنَّةٌ      bir bahçe                   إِمْرَءَةٌ  bir kadın Yukarıdaki isimlerden biri **hakkında** konuşacak olduğumuzda daha önce öğrendiğimiz **هُوَ** _o (erkek)_ zamiri yerine **هِىَ** _o (kadın)_ zamirini kullanırız. Yukarıdaki isimlerin her birini **هى**  zamiri ile bir araya getirerek tam bir cümle elde edebiliriz. هِىَ آيَةٌ     O bir ayettir.                  هِىَ جَنَّةٌ     O bir bahçedir.               هِىَ إِمْرَءَةٌ  O bir kadındır. Dikkat edileceği üzere هى zamiri gerek bir şahsa, gerek bir nesneye, gerekse bir düşünceye atfedilebilir. (Arapça’da tekil zamir olarak kullanılan هى **_gayr-i akil_** (akılsız) nesnelerin isimlerinin çoğul kullanımlarına atfedilebilir ve bu takdirde ‘**onlar**’ anlamını da alabilir. Örnek olarak karşı sayfadaki 15. satıra bakınız.) Not: Akılsız çoğullar müennes tekil zamirlerle kullanılırlar. (Yine dikkat edileceği üzere yukarıdaki Arapça cümlelerde Türkçe’deki ‘dır, dir’ ekini karşılayan müstakil bir kelime bulunmamaktadır. Yine sebebini bildiğiniz gibi ‘bir’ karşılığı müstakil bir kelime yoktur.) Arapça’nın müennes işaret sıfatları olan **هٰذِهِ** _bu_ ve **تِلْكَ** _şu_ kelimelerini yukarıdaki kelimelerle bir araya getirerek tam bir cümle elde edebiliriz.                          هٰذِهٖ  إِمْرَءَةٌ      Bu bir kadındır. KD                               تِلْكَ إِمْرَءَةٌ   Şu bir kadındır. KD                       هٰذِهٖ  جَنَّةٌ     Bu bir bahçedir.KD                                  تِلْكَ جَنَّةٌ   Şu bir bahçedir. KD                             هٰذِهٖ  آيَةٌ      Bu bir ayettir.  KD                                 تِلْكَ آيَةٌ   Şu bir ayettir_._  KD                                          **ة** **ile** **sonlanmayan** **müennes** **isimler:** Karşıda 9. satırda نَارٌ kelimesi her ne kadar ﺓ ile bitmese de müennes bir kelimedir. Bu nevi bir grup isim vardır ki bunlar müennes kelimelerdir: (i)       dişilere işaret eden kelimeler :                        اُمٌّ bir anne                                 اُخْتٌ bir kız kardeş (ii)     vücudun çift organları genelde müennestir:   يَدٌ bir el        عَيْنٌ bir göz           اُذُنٌ bir kulak                            قَدَمٌ bir ayak (iii)   ayrıca öğrenilmesi gereken _semai müennes_ denilen kelimeler: | | | | | | | | | |---|---|---|---|---|---|---|---| |شَمْسٌ|bir güneş|سَماءٌ|bir gök|حَرْبٌ|bir savaş|دَارٌ|bir ev| |نَفْسٌ|bir kişi|سَبِيلٌ|bir yol|اَلأَرْضُ|yeryüzü|جَهَنَّمٌ|Cehennem|     Bu tür kelimelerin müennes olduğunu sözlüklerden ya da metinlerde karşılaşarak öğreniriz. | | | | |---|---|---| |O bir imtihandır. 39:49|**هِىَ فِتْنَةٌ**|1| |O bir viranedir. 2:259|**هِىَ خاوِيَةٌ**|2| |Muhakkak ki o bir kelimedir. 23:100|**اِنَّهَا كَلِمَةٌ**|3| |Muhakkak ki o bir ağaçtır. 37:64|**اِنَّهَا شَجَرَةٌ**|4| |Muhakkak ki o bir inektir. 2:68|**اِنَّهَا بَقَرَةٌ**|5| |Muhakkak ki Cennet bir barınma yeridir. 79:41|**فَاِنَّ الْجَنَّةَ هِىَ الْمَاْوٰى**|6| |Muhakkak ki bu bir hatırlatmadır. 73:19|**اِنَّ هٰذِهٖ تَذْكِرَةٌ**|7| |Bu Cehennem. 36:63|**هٰذِهٖ جَهَنَّمُ**|8| |Bu ateş. 52:14|**هٰذِهِ النَّارُ**|9| |Bu benim yolumdur. 12:108|**هٰذِهٖ سَبٖيلٖى**|10| |Şu bir ümmettir. 2:134|**تِلْكَ اُمَّةٌ**|11| |Şu bir nimettir. 26:22|**تِلْكَ نِعْمَةٌ**|12| |Şu Cennettir 19:63|**تِلْكَ الْجَنَّةُ**|13| |O bir yılandır. 20:20|**هِىَ حَيَّةٌ**|14| |Böylece onlar (kalpler) taş gibidirler. 2:74|**فَهِىَ كَالْحِجَارَةِ**|15| | | |---| |#### Ders -2 Alıştırmalar| 1.    | | |---| |**A**| | | |---| |**B**| | | |---| |إِمْرَءَةٌ مُؤْمِنَةٌ           إِمْرَءَةٌ مُؤْمِنَةٌ<br><br>…………………………………… ………………………………..<br><br>…………………………………… ………………………………..| | | |---| |**A**| | | |---| |**B**| | | |---| |اِنَّهَا كَلِمَةٌ                اِنَّهَا كَلِمَةٌ<br><br>…………………………………… ………………………………..<br><br>…………………………………… ………………………………..| | | |---| |**A**| | | |---| |**B**| | | |---| |هٰذِهٖ تَذْكِرَةٌ             هٰذِهٖ تَذْكِرَةٌ<br><br>…………………………………… ………………………………..<br><br>…………………………………… ………………………………..| A sütunundan başlayarak, ayrılan boşluklara Arapça ibareleri yeniden yazınız. Bütün kelimelerin manasını bildiğinizden emin olunuz. 2.   | | |---| |**A**| | | |---| |**B**| | | |---| |تِلْكَ اُمَّةٌ              تِلْكَ اُمَّةٌ<br><br>…………………………………… ………………………………..<br><br>…………………………………… ………………………………..| Boşlukları doldurarak eksik harekeleri tamamlayınız.                         Üzerinden yazın i.         O ......... fitnedir (imtihandır).                               هِىَ فِتْنَةٌ                        هِىَ فِتْنَةٌ ii.        O bir .....................                                              اِنَّهَا بَقَرَةٌ                       اِنَّهَا بَقَرَةٌ iii.       ..................... Cehennemdir.                             هٰذِهٖ جَهَنَّمُ                   هٰذِهٖ جَهَنَّمُ iv.      ..................... bir belde                                     بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ                   بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ 3.   Boşluklarıهٰذَا , هٰذِهٖ ,       ذٰلِكَ  veya تِلْكَ koyarak doldurunuz. i.         Şu ...............  nimettir.                                                             نِعْمَةٌ..................... ii.        Bu acayip bir şeydir.                                                 شَیْءٌ عَجٖيبٌ ..................... iii.       Kesinlikle bu ..................bir ...............                    لَشَیْءٌ عَجٖيبٌ ..................... iv.      Bu Cehennemdir.                                                                   جَهَنَّمُ ..................... v.        Şu Cennet                                                                            الْجَنَّةُ ..................... 4.   Türkçeleri ile Arapçalarını eşleştiriniz.                                              Üzerinden yazın. Bu bir yoldur                                                        هٰذِهِ شَجَرَةٌ                                                                                                هٰذِهِ شَجَرَةٌ                                  Kesinlikle o bir kelimedir.                                     إِمْرَأَةٌ مُؤْمِنَةٌ                إِمْرَأَةٌ مُؤْمِنَةٌ Şu bir ümmettir (topluluktur).                             هٰذَا صِرَاطٌ                  هٰذَا صِرَاطٌ Bu bir ağaçtır.                                                        اِنَّهَا كَلِمَةٌ                   اِنَّهَا كَلِمَةٌ Mü’mine (inanan) bir kadın                                      تِلْكَ اُمَّةٌ                       تِلْكَ اُمَّةٌ 5.   Alıştırma 4’teki Arapça ifadeleri Türkçe anlamlarıyla ilk örnekte (i.) verildiği gibi yazınız. i.       Bu bir yoldur.                                                                                    هٰذَا صِرَاطٌ ii.      ...................................................................         ..................................................... iii.     ...................................................................          ..................................................... iv.    ...................................................................          ..................................................... v.      ...................................................................          ..................................................... 6.  Soruları cevaplayınız: a.     Bir kelime ﺓ ile bitiyorsa çoğunlukla ........................... kelimedir. b.     ﺓ ile sonlanmayan ancak müennes (dişil) olan üç kelime yazınız. c.      ........................... ii. ............................. iii. .......................... d.     هٰذَا لَشَیْءٌ عَجٖيبٌ  cümlesindeki لَ  nin işlevi nedir?  .................................. e.      اِنَّهَاkelimesindeki هَا bitişik zamirinin işlevi ayrık yazılan .............  zamiri ile aynıdır? f.        هٰذِهِ ‘nin müzekker (eril) şekli nedir?                         .................. g.      ذٰلِكَ ‘nin müennes (dişil) şekli nedir?                        .................. 7.  Kelime listesinden yararlanarak aşağıdaki kelimelerin Türkçe anlamlarını yazınız. 1.           i.           ii.           iii.           iv.           v.           i.         ................................                                **اَلْآخِرَةُ** ii.        ................................                                **اَلْأَرْضُ** iii.      ................................                                      **آيَةٌ** iv.      ................................                                     **إِبْنَةٌ** v.       ................................                                   **حَيَاةٌ** 8.   Kelime listesinden yararlanarak aşağıdaki kelimelerin Arapça anlamlarını yazınız. i.         bir rahmet             ................................ ii.        bir yol                    ................................ iii.      itaat                       ................................ iv.      ibadet                    ................................ v.       düşmanlık              ................................