[[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]] **مُقَدِّمَةٌ** **لَمْ يَخْلُقِ اللَّهُ الْإِنْسَانَ لِيَعِيشَ وَحِيدًا** Allah Teâlâ insanı yalnız yaşasın diye yaratmamıştır. **بَلْ جَعَلَ لَهُ إِخْوَانًا وَأَصْدِقَاءَ يُشَارِكُونَهُ أَفْرَاحَهُ وَأَحْزَانَهُ** Bilakis ona sevinçlerini ve hüzünlerini paylaşacağı kardeşler ve dostlar lütfetmiştir. **وَالصَّدَاقَةُ مِنْ أَعْظَمِ نِعَمِ اللَّهِ إِذَا قَامَتْ عَلَى الْإِيمَانِ وَالصِّدْقِ وَالْوَفَاءِ** Dostluk, iman, samimiyet ve vefa üzerine kurulduğunda Allah'ın en büyük nimetlerinden biridir. **وَلِذَلِكَ اهْتَمَّ الْإِسْلَامُ بِاخْتِيَارِ الصَّدِيقِ الصَّالِحِ وَبَيَّنَ حُقُوقَ الصَّدَاقَةِ وَوَاجِبَاتِهَا** Bu sebeple İslam, salih dost seçmeye önem vermiş; dostluğun haklarını ve sorumluluklarını açıklamıştır. --- **مِنَ الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ** **قَالَ اللَّهُ تَعَالَى** ﴿الْأَخِلَّاءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ﴾ **(سورة الزخرف: ٦٧)** Zuhruf 67 [[043-067]] "O gün dostlar birbirlerine düşman kesileceklerdir; ancak takvâ sahipleri müstesna." --- **وَقَالَ سُبْحَانَهُ** ﴿وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ﴾ **(سورة الكهف: ٢٨)** Kehf 28 [[018-028]] "Sabah akşam Rablerine dua ederek O'nun rızasını isteyen kimselerle beraber bulun." --- **مِنَ السُّنَّةِ النَّبَوِيَّةِ** **قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ** «الْمَرْءُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ، فَلْيَنْظُرْ أَحَدُكُمْ مَنْ يُخَالِلُ» **(رواه أبو داود، رقم ٤٨٣٣، والترمذي، رقم ٢٣٧٨، وحسنه الألباني)** "Kişi dostunun yolu üzeredir. Öyleyse sizden biri kiminle dostluk kurduğuna dikkat etsin." --- **وَقَالَ ﷺ** «سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ ... وَرَجُلَانِ تَحَابَّا فِي اللَّهِ، اجْتَمَعَا عَلَيْهِ وَتَفَرَّقَا عَلَيْهِ» **(رواه البخاري، رقم ٦٦٠، ومسلم، رقم ١٠٣١)** "Allah'ın gölgesinden başka hiçbir gölgenin bulunmadığı günde Allah'ın gölgelendireceği yedi sınıf insandan biri de Allah için birbirini seven, O'nun rızası için bir araya gelen ve O'nun rızası için ayrılan iki kişidir." --- **تَأَمُّلٌ** **Bir Tefekkür** **كَمْ مِنْ أُنَاسٍ يُقَرِّبُونَ الْإِنْسَانَ مِنَ اللَّهِ تَعَالَى** Nice insanlar vardır ki, insanı Allah Teâlâ'ya yaklaştırırlar. **وَكَمْ مِنْ أُنَاسٍ يَجُرُّونَهُ إِلَى الْغَفْلَةِ وَالْبُعْدِ عَنْهُ سُبْحَانَهُ** Nice insanlar da vardır ki, onu gaflete ve Allah'tan uzaklaşmaya sürüklerler. **وَلِهَذَا كَانَ اخْتِيَارُ الصَّدِيقِ لَيْسَ أَمْرًا اجْتِمَاعِيًّا فَقَطْ، بَلْ هُوَ اخْتِيَارٌ دِينِيٌّ وَأَخْلَاقِيٌّ أَيْضًا** Bu sebeple dost seçmek, yalnızca sosyal bir tercih değil; aynı zamanda dinî ve ahlâkî bir tercihtir. **فَإِنَّ الْإِنْسَانَ يَتَأَثَّرُ بِمَنْ يُجَالِسُهُمْ وَيُصَاحِبُهُمْ** İnsan, beraber oturduğu ve dostluk kurduğu kimselerden etkilenir. **وَمَعَ مُرُورِ الزَّمَنِ تَنْتَقِلُ إِلَيْهِ أَقْوَالُهُمْ وَأَفْكَارُهُمْ، وَرُبَّمَا تَأَثَّرَ بِهِمْ فِي قَلْبِهِ وَسُلُوكِهِ** Zamanla onların sözleri ve düşünceleri ona geçer; hatta kalbi ve davranışları da onlardan etkilenebilir. **وَلِهَذَا كَانَ السَّلَفُ الصَّالِحُ يُوصُونَ بِحُسْنِ اخْتِيَارِ الْأَصْدِقَاءِ** Bu sebeple selef-i salihîn, dostların güzel seçilmesini tavsiye ederdi. **وَقَدْ قَالَ بَعْضُهُمْ: اخْتَرْ صَدِيقَكَ بِعِنَايَةٍ، فَإِنَّ الْمَرْءَ يُعْرَفُ بِصَدِيقِهِ** Onlardan bazıları şöyle demiştir: "Arkadaşını dikkatle seç. Çünkü kişi dostuyla tanınır." --- **مِنْ أَقْوَالِ الْعُلَمَاءِ** **Ulemanın sözlerinden** **قَالَ الْإِمَامُ الشَّافِعِيُّ رحمه الله** İmam Şafii **إِذَا الْمَرْءُ لَا يَرْعَاكَ إِلَّا تَكَلُّفًا**** فَدَعْهُ وَلَا تُكْثِرْ عَلَيْهِ التَّأَسُّفَا** "Bir kimse sana samimiyetle değil de zoraki bir ilgi gösteriyorsa, onu bırak ve ardından fazla üzülme." --- **وَقَالَ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ رحمه الله** Hasan el Basri **إِخْوَانُنَا أَحَبُّ إِلَيْنَا مِنْ أَهْلِينَا، فَإِنَّ أَهْلَنَا يُذَكِّرُونَنَا بِالدُّنْيَا، وَإِخْوَانَنَا يُذَكِّرُونَنَا بِالْآخِرَةِ** "Kardeşlerimiz bize ailemizden daha sevimlidir. Çünkü ailemiz bize dünyayı, kardeşlerimiz ise ahireti hatırlatırlar." --- **آدَابٌ وَتَوْجِيهَاتٌ** **Edepler ve Tavsiyeler** **لْتَقُمْ عَلَاقَةُ الصَّدَاقَةِ عَلَى الْإِيمَانِ وَالْإِخْلَاصِ وَالْوَفَاءِ** Dostluğun temeli iman, samimiyet ve vefa üzerine kurulsun. **لَا تَبْحَثْ عَنْ عُيُوبِ صَدِيقِكَ** Arkadaşının kusurlarını araştırma. **وَادْفَعْ عَنْ صَدِيقِكَ إِذَا ذُكِرَ بِسُوءٍ فِي غَيْبَتِهِ** Dostun gıyabında kötü anıldığında onu savun. **وَكُنْ مَعَهُ فِي أَوْقَاتِ الشِّدَّةِ قَبْلَ أَوْقَاتِ الرَّخَاءِ** Bolluk zamanından önce, sıkıntı zamanlarında onun yanında ol. **وَانْصَحْهُ بِالرِّفْقِ وَالْحِكْمَةِ** Ona yumuşaklık ve hikmetle nasihat et. **وَتَجَاوَزْ عَنْ زَلَّاتِهِ، فَإِنَّ الْكَامِلَ لَا يُوجَدُ** Onun sürçmelerini bağışla. Çünkü kusursuz insan yoktur. **وَاحْفَظِ الْوُدَّ وَلَا تُسْرِعْ إِلَى الْقَطِيعَةِ** Sevgi bağını koru ve ilişkiyi kesmekte acele etme. --- **فَوَائِدُ وَتَأَمُّلَاتٌ** **İbretler ve Tefekkürler** **لَيْسَتِ الصَّدَاقَةُ الْحَقِيقِيَّةُ مُجَرَّدَ صُحْبَةٍ فِي الدُّنْيَا** Gerçek dostluk, sadece dünyada beraber bulunmak değildir. **بَلْ هِيَ مُسَاعَدَةٌ عَلَى طَاعَةِ اللَّهِ وَالسَّيْرِ إِلَى الْآخِرَةِ** Bilakis Allah'a itaat yolunda birbirine destek olmaktır. **وَالصَّدِيقُ الصَّالِحُ مِنْ أَعْظَمِ كُنُوزِ الْحَيَاةِ** Salih dost, hayatın en büyük hazinelerinden biridir. **وَمَا أَجْمَلَ الصَّدَاقَةَ إِذَا بُنِيَتْ عَلَى الْإِخْلَاصِ وَالتَّقْوَى** Samimiyet ve takva üzerine kurulan dostluk ne güzeldir! --- **جُمَلٌ قَصِيرَةٌ** **الصَّدِيقُ الصَّالِحُ نِعْمَةٌ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ** Salih dost, Allah'ın nimetlerinden bir nimettir. **الصَّدَاقَةُ الْحَقِيقِيَّةُ تَقُومُ عَلَى الْوَفَاءِ** Gerçek dostluk vefa üzerine kurulur. **الصَّدِيقُ الْمُخْلِصُ يُحِبُّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ** Samimi dost, kendisi için sevdiğini kardeşi için de sever. **لَا تَخْتَرْ صَدِيقًا يُبْعِدُكَ عَنِ اللَّهِ** Seni Allah'tan uzaklaştıran bir dost seçme. **الصَّاحِبُ الصَّالِحُ يُعِينُ عَلَى الْخَيْرِ** Salih arkadaş, hayır üzerinde yardımcı olur. [[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]]