[[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]] **مُقَدِّمَةٌ** الْمَرَضُ مِنْ سُنَنِ الْحَيَاةِ، وَلَا يَسْلَمُ مِنْهُ أَحَدٌ Hastalık, hayatın kanunlarındandır; ondan hiç kimse tamamen kurtulamaz. وَإِذَا كَانَ الْمَرِيضُ يَحْتَاجُ إِلَى الدَّوَاءِ، فَهُوَ يَحْتَاجُ أَيْضًا إِلَى الْكَلِمَةِ الطَّيِّبَةِ، وَالْوَجْهِ الْبَشُوشِ، وَالدُّعَاءِ الصَّادِقِ Hasta ilaca muhtaç olduğu gibi, güzel söze, güler yüze ve samimi duaya da muhtaçtır. وَلِذَلِكَ جَعَلَ الْإِسْلَامُ عِيَادَةَ الْمَرِيضِ مِنْ حُقُوقِ الْمُسْلِمِ عَلَى أَخِيهِ الْمُسْلِمِ Bu sebeple İslam, hastayı ziyaret etmeyi Müslümanın Müslüman üzerindeki haklarından saymıştır. وَمَا أَجْمَلَ الْقُلُوبَ إِذَا اجْتَمَعَتْ عَلَى الرَّحْمَةِ وَالتَّرَاحُمِ Merhamet üzerinde birleşen kalpler ne güzeldir! --- **مِنَ الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ** **قَالَ اللَّهُ تَعَالَى** ﴿وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى﴾ **(سورة المائدة: ٢)** Maide 2 [[005-002]] "İyilik ve takva üzerinde yardımlaşın." --- **وَقَالَ تَعَالَى** ﴿إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ﴾ **(سورة الحجرات: ١٠)** Hucurat 10 [[049-010]] "Müminler ancak kardeştir." --- **تَأَمُّلٌ** **Tefekkür et** إِذَا ضَعُفَ الْجَسَدُ، احْتَاجَ الْقَلْبُ إِلَى مَنْ يُؤْنِسُهُ Beden zayıfladığında, kalp kendisini teselli edecek kimselere ihtiyaç duyar. وَمِنْ أَعْظَمِ مَعَانِي الْأُخُوَّةِ أَنْ لَا يُتْرَكَ الْمَرِيضُ وَحْدَهُ Kardeşliğin en büyük tezahürlerinden biri, hastayı yalnız bırakmamaktır. --- **مِنَ السُّنَّةِ النَّبَوِيَّةِ** **قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ** «حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ سِتٌّ» وَذَكَرَ مِنْهَا «وَإِذَا مَرِضَ فَعُدْهُ» **(رواه مسلم)** "Müslümanın Müslüman üzerindeki hakkı altıdır." Bunlardan biri de: "Hastalandığında onu ziyaret etmendir." --- **وَقَالَ ﷺ** «مَنْ عَادَ مَرِيضًا أَوْ زَارَ أَخًا لَهُ فِي اللَّهِ نَادَاهُ مُنَادٍ: أَنْ طِبْتَ، وَطَابَ مَمْشَاكَ، وَتَبَوَّأْتَ مِنَ الْجَنَّةِ مَنْزِلًا» **(رواه الترمذي)** "Kim bir hastayı ziyaret eder veya Allah için kardeşini ziyaret ederse, bir melek ona şöyle seslenir: 'Ne güzel iş yaptın! Yürüyüşün ne güzel oldu! Cennette kendine bir makam hazırladın.'" --- **وَقَالَ ﷺ فِي الْحَدِيثِ الْقُدْسِيِّ** «يَا ابْنَ آدَمَ، مَرِضْتُ فَلَمْ تَعُدْنِي» "Ey Âdemoğlu! Hastalandım, beni ziyaret etmedin." فَيَقُولُ الْعَبْدُ يَا رَبِّ، كَيْفَ أَعُودُكَ وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ؟ Kul: "Ey Rabbim! Sen âlemlerin Rabbi iken seni nasıl ziyaret edebilirim?" der. فَيَقُولُ اللَّهُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ عَبْدِي فُلَانًا مَرِضَ، فَلَمْ تَعُدْهُ؟ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّكَ لَوْ عُدْتَهُ لَوَجَدْتَنِي عِنْدَهُ Allah Teâlâ buyurur: "Kulum falan hastalandı da onu ziyaret etmedin. Onu ziyaret etseydin beni onun yanında bulurdun." **(رواه مسلم)** --- **تَأَمُّلٌ** مَا أَعْظَمَ هَذَا الْفَضْلَ Bu fazilet ne kadar büyüktür! فَإِنَّ الْمَرِيضَ قَدْ يَنْسَى بَعْضَ الدَّوَاءِ، وَلَكِنَّهُ لَا يَنْسَى مَنْ زَارَهُ وَدَعَا لَهُ Hasta bazen ilacını unutabilir; fakat kendisini ziyaret eden ve dua eden kimseyi unutmaz. --- **مِنْ هَدْيِ النَّبِيِّ ﷺ** كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ إِذَا دَخَلَ عَلَى مَرِيضٍ قَالَ «لَا بَأْسَ، طَهُورٌ إِنْ شَاءَ اللَّهُ» **(رواه البخاري)** "Bir sakınca yok. İnşallah bu hastalık günahlara kefaret ve temizlenme vesilesidir." --- وَكَانَ ﷺ يَدْعُو لِلْمَرِيضِ فَيَقُولُ اللَّهُمَّ رَبَّ النَّاسِ، أَذْهِبِ الْبَأْسَ، وَاشْفِ أَنْتَ الشَّافِي، لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ، شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا **(متفق عليه)** "Ey insanların Rabbi olan Allah'ım! Sıkıntıyı gider, şifa ver. Şifa veren sensin. Senin şifandan başka şifa yoktur. Hiçbir hastalık bırakmayan bir şifa ihsan et." --- **مِنْ أَقْوَالِ الْعُلَمَاءِ** **Ulemanın sözlerinden** **قَالَ الْإِمَامُ النَّوَوِيُّ رحمه الله** İmam Nevevi **عِيَادَةُ الْمَرِيضِ مِنْ أَهَمِّ حُقُوقِ الْمُسْلِمِينَ بَعْضِهِمْ عَلَى بَعْضٍ** "Hasta ziyareti, Müslümanların birbirleri üzerindeki en önemli haklarındandır." --- **وَقَالَ الْإِمَامُ الْغَزَالِيُّ رحمه الله** İmam Gazali **الْمَقْصُودُ مِنَ الْعِيَادَةِ تَطْيِيبُ قَلْبِ الْمَرِيضِ وَإِدْخَالُ السُّرُورِ عَلَيْهِ** "Hasta ziyaretinden maksat, hastanın kalbini hoşnut etmek ve ona sevinç vermektir." --- **آدَابٌ وَتَوْجِيهَاتٌ** **Edepler ve Tavsiyeler** **عُدِ الْمَرِيضَ** Hastayı ziyaret et. **خَفِّفْ عَنْهُ الْهَمَّ** Onun sıkıntısını hafiflet. **ادْعُ لَهُ بِالشِّفَاءِ** Onun için şifa duası et. **لَا تُطِلِ الْجُلُوسَ عِنْدَهُ** Yanında gereğinden fazla oturma. **بَشِّرْهُ بِالْخَيْرِ** Ona ümit ver. **أَدْخِلِ السُّرُورَ عَلَى قَلْبِهِ** Kalbine sevinç ver. --- **تَأَمُّلٌ** **Tefekkür et** رُبَّ كَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ أَحْيَتْ أَمَلًا فِي قَلْبِ مَرِيضٍ Nice güzel sözler vardır ki hasta bir kalpte yeniden ümit yeşertmiştir. وَرُبَّ دُعَاءٍ صَادِقٍ فَتَحَ اللَّهُ بِهِ بَابَ الشِّفَاءِ Nice samimi dualar vardır ki Allah onunla şifa kapısını açmıştır. فَالْمُؤْمِنُ رَحْمَةٌ لِإِخْوَانِهِ فِي صِحَّتِهِمْ وَمَرَضِهِمْ Mümin, kardeşleri için sağlıkta da hastalıkta da bir rahmettir. --- **فَوَائِدُ وَتَأَمُّلَاتٌ** **Faydalar ve Düşündüren Noktalar** **عِيَادَةُ الْمَرِيضِ مِنْ حُقُوقِ الْإِسْلَامِ** Hasta ziyareti, İslam'ın tanıdığı haklardandır. **الدُّعَاءُ أَعْظَمُ هَدِيَّةٍ لِلْمَرِيضِ** Hasta için en büyük hediye duadır. **الْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ دَوَاءٌ لِلْقُلُوبِ** Güzel söz, kalpler için bir ilaçtır. **بَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا** Müjdeleyin, nefret ettirmeyin. **الرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمٰنُ** Merhamet edenlere Rahmân merhamet eder. **لَا يَنْسَى الْمَرِيضُ مَنْ دَعَا لَهُ** Hasta, kendisi için dua eden kimseyi unutmaz. --- **خَاتِمَةٌ** إِنَّ الْمَرَضَ يُذَكِّرُ الْإِنْسَانَ بِضَعْفِهِ، وَيُذَكِّرُ إِخْوَانَهُ بِوَاجِبِ الرَّحْمَةِ وَالْمَوَدَّةِ Hastalık, insana kendi acziyetini; kardeşlerine ise merhamet ve sevgi vazifesini hatırlatır. وَمَا أَجْمَلَ الْمُجْتَمَعَ الَّذِي يَتَفَقَّدُ فِيهِ الْأَقْوِيَاءُ الضُّعَفَاءَ، وَالْأَصِحَّاءُ الْمَرْضَى Güçlülerin zayıfları, sağlıklıların hastaları gözettiği toplum ne güzeldir! وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ أَرْحَمَ النَّاسِ، وَأَعْظَمَهُمْ عِنَايَةً بِالْمَرْضَى وَالضُّعَفَاءِ Rasûlullah ﷺ insanların en merhametlisi ve hastalara, zayıflara karşı en çok ilgi göstereni idi. [[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]]