[[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]] **مُقَدِّمَةٌ** لَيْسَ الْجَارُ مَنْ يُجَاوِرُكَ فِي الْمَسْكَنِ فَقَطْ، بَلْ هُوَ شَرِيكُكَ فِي كَثِيرٍ مِنْ أَيَّامِ حَيَاتِكَ Komşu, sadece aynı çevrede yaşayan kimse değildir; hayatının birçok gününü paylaştığın bir kimsedir. فَرُبَّ جَارٍ أَقْرَبُ إِلَى الْإِنْسَانِ مِنْ بَعْضِ أَقَارِبِهِ Nice komşular vardır ki insana bazı akrabalarından daha yakın olurlar. وَلِذَلِكَ عَظَّمَ الْإِسْلَامُ حَقَّ الْجَارِ، وَجَعَلَ الْإِحْسَانَ إِلَيْهِ مِنْ كَمَالِ الْإِيمَانِ Bu sebeple İslam komşunun hakkını büyük görmüş ve ona iyilik etmeyi imanın kemalinden saymıştır. وَمَا أَحْوَجَ النَّاسَ الْيَوْمَ إِلَى إِحْيَاءِ هَذَا الْأَدَبِ الْعَظِيمِ İnsanlar bugün bu büyük edebi yeniden ihya etmeye ne kadar da muhtaçtır! --- **مِنَ الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ** **قَالَ اللَّهُ تَعَالَى** ﴿وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَىٰ وَالْجَارِ الْجُنُبِ﴾ **(سورة النساء: ٣٦)** Nisa 36 [[004-036]] "Allah'a ibadet edin ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Anne babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya ve uzak komşuya iyilik edin." --- **وَقَالَ تَعَالَى** ﴿وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا﴾ **(سورة البقرة: ٨٣)** Bakara 83 [[002-083]] "İnsanlara güzel söz söyleyin." --- **تَأَمُّلٌ** تَأَمَّلْ كَيْفَ ذَكَرَ اللَّهُ الْجَارَ بَعْدَ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقَارِبِ وَالْمَسَاكِينِ Allah'ın komşuyu anne-babadan, akrabalardan ve yoksullardan sonra zikretmesine dikkat et! فَهَذَا يَدُلُّ عَلَى عِظَمِ حَقِّهِ وَمَكَانَتِهِ Bu, komşunun hakkının ve değerinin büyüklüğünü gösterir. --- **مِنَ السُّنَّةِ النَّبَوِيَّةِ** **قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ** «مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ، حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ» **(متفق عليه)** "Cebrâil bana komşu hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu ki, neredeyse komşuyu mirasçı kılacağını zannettim." --- **وَقَالَ ﷺ** «مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ» **(متفق عليه)** "Allah'a ve ahiret gününe iman eden kimse komşusuna ikram etsin." **وَقَالَ ﷺ****:** «وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ، وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ، وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ» "Allah'a yemin olsun ki iman etmiş değildir, Allah'a yemin olsun ki iman etmiş değildir, Allah'a yemin olsun ki iman etmiş değildir." قِيلَ: مَنْ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ "Kim ey Allah'ın Resûlü?" denildi. قَالَ «الَّذِي لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ» **(متفق عليه)** Buyurdu ki: "Komşusu, onun eziyetinden emin olmayan kimse." **تَأَمُّلٌ** مَا أَعْظَمَ حَقَّ الْجَارِ Komşunun hakkı ne kadar büyüktür! فَقَدْ رَبَطَ النَّبِيُّ ﷺ إِكْرَامَهُ بِالْإِيمَانِ، وَجَعَلَ إِيذَاءَهُ مِنْ نَقْصِ الْإِيمَانِ Nebî ﷺ komşuya ikramı imanla ilişkilendirmiş, ona eziyet etmeyi ise imandaki eksiklik alameti saymıştır. وَلَيْسَ الْجَارُ بِحَاجَةٍ إِلَى الْهَدَايَا الْكَثِيرَةِ فَقَطْ، بَلْ هُوَ بِحَاجَةٍ إِلَى وُجُوهٍ طَلْقَةٍ، وَكَلِمَاتٍ طَيِّبَةٍ، وَقُلُوبٍ رَحِيمَةٍ Komşu sadece çok hediyeye muhtaç değildir; güler yüze, güzel söze ve merhametli kalplere de muhtaçtır. --- **مِنَ السُّنَّةِ النَّبَوِيَّةِ أَيْضًا** **قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ****:** «يَا نِسَاءَ الْمُسْلِمَاتِ، لَا تَحْقِرَنَّ جَارَةٌ لِجَارَتِهَا وَلَوْ فِرْسِنَ شَاةٍ» **(متفق عليه)** "Ey Müslüman kadınlar! Bir komşu, diğer komşusuna vereceği bir koyun paçasını bile küçük görmesin." **وَقَالَ ﷺ** «خَيْرُ الْأَصْحَابِ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرُهُمْ لِصَاحِبِهِ، وَخَيْرُ الْجِيرَانِ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرُهُمْ لِجَارِهِ» **(رواه الترمذي)** "Allah katında dostların en hayırlısı dostuna en hayırlı olanıdır; komşuların en hayırlısı da komşusuna en hayırlı olanıdır." --- **مِنْ أَقْوَالِ الْعُلَمَاءِ** **Ulemanın sözlerinden** **قَالَ الْإِمَامُ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ رحمه الله** İmam Hasan Basri **لَيْسَ حُسْنُ الْجِوَارِ كَفَّ الْأَذَى فَقَطْ، بَلِ الصَّبْرُ عَلَى الْأَذَى** "Güzel komşuluk sadece eziyet etmemek değildir; gelen eziyete sabretmektir." --- **وَقَالَ الْإِمَامُ الْغَزَالِيُّ رحمه الله** İmam Gazali **حُقُوقُ الْجَارِ مِنْ مَكَارِمِ الْأَخْلَاقِ الَّتِي بَعَثَ اللَّهُ بِهَا رُسُلَهُ** "Komşuluk hakları, Allah'ın peygamberlerini gönderdiği güzel ahlâklardandır." --- **آدَابٌ وَتَوْجِيهَاتٌ** **Edepler ve Tavsiyeler** **أَكْرِمْ جَارَكَ** Komşuna ikramda bulun. **لَا تُؤْذِ جَارَكَ** Komşuna eziyet etme. **تَفَقَّدْ أَحْوَالَ جِيرَانِكَ** Komşularının hâlini gözet. **ابْدَأْهُمْ بِالسَّلَامِ وَالْبِشْرِ** Onlara selam ve güler yüzle yaklaş. **اصْبِرْ عَلَى مَا تَكْرَهُ** Hoşuna gitmeyen şeylere karşı sabırlı ol. **لَا تَحْقِرَنَّ الْمَعْرُوفَ وَلَوْ كَانَ قَلِيلًا** Az da olsa iyiliği küçümseme. --- **تَأَمُّلٌ** رُبَّ بَيْتَيْنِ فَصَلَ بَيْنَهُمَا جِدَارٌ وَاحِدٌ، وَجَمَعَ بَيْنَ قُلُوبِ أَهْلِهِمَا الْإِيمَانُ وَالْمَحَبَّةُ Nice evler vardır ki aralarında tek bir duvar bulunur; fakat sakinlerinin kalplerini iman ve sevgi birleştirir. وَرُبَّ بُيُوتٍ وَاسِعَةٍ، وَلَكِنَّهَا خَالِيَةٌ مِنَ الْمَوَدَّةِ وَالرَّحْمَةِ Nice geniş evler de vardır ki sevgi ve merhametten mahrumdurlar. فَمَا أَجْمَلَ الْجِوَارَ إِذَا زَيَّنَتْهُ الْمُرُوءَةُ وَالْإِحْسَانُ Mürüvvet ve ihsanın süslediği komşuluk ne güzeldir! --- **فَوَائِدُ وَتَأَمُّلَاتٌ** **Faydalar ve Düşündüren Noktalar** **أَكْرِمْ جَارَكَ** Komşuna ikram et. **كَفُّ الْأَذَى مِنْ حُسْنِ الْجِوَارِ** Eziyet etmemek güzel komşuluğun bir parçasıdır. **الصَّبْرُ عَلَى الْجَارِ مِنَ الْمُرُوءَةِ** Komşuya karşı sabırlı olmak mürüvvettendir. **لَا تَحْقِرَنَّ الْمَعْرُوفَ** İyiliği küçük görme. **الْجَارُ قَبْلَ الدَّارِ** Komşu, evden önce gelir. **خَيْرُ الْجِيرَانِ خَيْرُهُمْ لِجَارِهِ** Komşuların en hayırlısı, komşusuna en hayırlı olandır. --- **خَاتِمَةٌ** إِنَّ الْجِوَارَ لَيْسَ مُجَرَّدَ قُرْبِ الْبُيُوتِ، بَلْ قُرْبُ الْقُلُوبِ وَتَعَاوُنُ الْأَرْوَاحِ Komşuluk sadece evlerin yakınlığı değil; kalplerin yakınlığı ve ruhların yardımlaşmasıdır. وَمَا أَجْمَلَ الْمُجْتَمَعَ الَّذِي يَأْمَنُ فِيهِ الْجَارُ عَلَى نَفْسِهِ وَأَهْلِهِ وَمَالِهِ Komşunun canı, ailesi ve malı konusunda kendini güvende hissettiği toplum ne güzeldir! وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ أَعْظَمَ النَّاسِ إِحْسَانًا إِلَى النَّاسِ، وَأَكْمَلَهُمْ مُرُوءَةً وَرَحْمَةً Rasûlullah ﷺ insanlara karşı ihsan bakımından en üstün, mürüvvet ve merhamet bakımından en kâmil insan idi. [[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]]