[[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]] **مُقَدِّمَةٌ** مَا أَكْثَرَ مَا يَجْتَمِعُ النَّاسُ عَلَى الطَّعَامِ، وَمَا أَقَلَّ مَا يَتَذَكَّرُونَ آدَابَهُ İnsanlar yemek etrafında ne kadar çok toplanıyorlar; fakat onun edeplerini ne kadar da az hatırlıyorlar! وَالطَّعَامُ لَيْسَ سَبَبًا لِشِبَعِ الْبَدَنِ فَقَطْ، بَلْ هُوَ مَيْدَانٌ يَظْهَرُ فِيهِ الْأَدَبُ وَالشُّكْرُ وَالتَّوَاضُعُ Yemek, sadece bedenin doyması için değildir; aynı zamanda edebin, şükrün ve tevazuun ortaya çıktığı bir alandır. وَمَا أَجْمَلَ الْمَائِدَةَ إِذَا اجْتَمَعَ عَلَيْهَا الذِّكْرُ وَالشُّكْرُ وَالْمَحَبَّةُ Zikir, şükür ve sevginin bir araya geldiği sofra ne güzeldir! --- **مِنَ الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ** **قَالَ اللَّهُ تَعَالَى** ﴿فَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّبًا وَاشْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ﴾ **(سورة النحل: ١١٤)** [[016-114]] "Allah'ın size verdiği helâl ve temiz rızıklardan yiyin ve Allah'ın nimetinin şükrünü eda edin." --- **وَقَالَ تَعَالَى** ﴿وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ﴾ **(سورة الأعراف: ٣١)** Araf 31 [[007-031]] "Yiyin, için; fakat israf etmeyin. Şüphesiz Allah israf edenleri sevmez." --- **وَقَالَ تَعَالَى** ﴿فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَىٰ طَعَامِهِ﴾ **(سورة عبس: ٢٤)** Abese 24 [[080-024]] "İnsan yediği yemeğine bir baksın." --- **تَأَمُّلٌ** **Tefekkür** لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ الطَّعَامَ نِعْمَةً لِلْبَدَنِ فَقَطْ، بَلْ جَعَلَهُ آيَةً تُذَكِّرُ الْإِنْسَانَ بِرَحْمَةِ رَبِّهِ Allah yemeği sadece beden için bir nimet kılmamış, aynı zamanda kuluna Rabbinin rahmetini hatırlatan bir ayet yapmıştır. فَمَا أَكْثَرَ النِّعَمَ الَّتِي تَجْتَمِعُ فِي لُقْمَةٍ وَاحِدَةٍ Bir lokmada ne kadar çok nimet bir araya gelmektedir! --- **مِنَ السُّنَّةِ النَّبَوِيَّةِ** **قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ** «يَا غُلَامُ، سَمِّ اللَّهَ، وَكُلْ بِيَمِينِكَ، وَكُلْ مِمَّا يَلِيكَ» **(متفق عليه)** "Ey çocuk! Allah'ın adını an, sağ elinle ye ve önünden ye." --- **وَقَالَ ﷺ** «مَا مَلَأَ ابْنُ آدَمَ وِعَاءً شَرًّا مِنْ بَطْنِهِ، بِحَسْبِ ابْنِ آدَمَ لُقَيْمَاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَهُ» **(رواه الترمذي)** "Âdemoğlu midesinden daha kötü bir kap doldurmamıştır. İnsana belini doğrultacak birkaç lokma yeter." --- **وَقَالَ ﷺ** «إِنَّ اللَّهَ لَيَرْضَى عَنِ الْعَبْدِ أَنْ يَأْكُلَ الْأَكْلَةَ فَيَحْمَدَهُ عَلَيْهَا، أَوْ يَشْرَبَ الشَّرْبَةَ فَيَحْمَدَهُ عَلَيْهَا» **(رواه مسلم)** "Allah Teâlâ, kulunun bir lokma yiyip ardından kendisine hamdetmesinden ve bir yudum içip ardından kendisine hamdetmesinden razı olur." --- **تَأَمُّلٌ** كَانَ النَّبِيُّ ﷺ أَعْظَمَ النَّاسِ شُكْرًا، وَأَبْعَدَهُمْ عَنِ التَّكَلُّفِ وَالْإِسْرَافِ Nebî ﷺ insanların en çok şükredenlerinden, yapmacıklıktan ve israftan en uzak olanlarındandı. فَلَمْ يَكُنْ يَطْلُبُ مَا لَا يَجِدُ، وَلَا يَعِيبُ طَعَامًا قَطُّ Bulamadığı şeyi zorlamaz, hiçbir yemeği de kötülemezdi. --- **مِنَ السُّنَّةِ النَّبَوِيَّةِ أَيْضًا** **Nebevi uygulamalardan** عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه «مَا عَابَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ طَعَامًا قَطُّ، إِنِ اشْتَهَاهُ أَكَلَهُ، وَإِلَّا تَرَكَهُ» **(متفق عليه)** "Rasûlullah ﷺ hiçbir yemeği ayıplamazdı. Hoşuna giderse yer, istemezse bırakırdı." --- **وَقَالَ ﷺ** «طَعَامُ الْوَاحِدِ يَكْفِي الِاثْنَيْنِ، وَطَعَامُ الِاثْنَيْنِ يَكْفِي الْأَرْبَعَةَ» **(متفق عليه)** "Bir kişinin yemeği iki kişiye, iki kişinin yemeği de dört kişiye yeter." --- **مِنْ أَقْوَالِ الْعُلَمَاءِ** **Ulemanın sözlerinden** **قَالَ الْإِمَامُ الْغَزَالِيُّ رحمه الله** İmam Gazali **لَيْسَ الْمَقْصُودُ مِنَ الطَّعَامِ التَّنَعُّمَ فَقَطْ، بَلِ التَّقَوِّي عَلَى طَاعَةِ اللَّهِ****.** "Yemekten maksat sadece lezzet almak değil, Allah'a itaat için güç kazanmaktır." --- **وَقَالَ الْإِمَامُ ابْنُ الْجَوْزِيِّ رحمه الله** İmam Nevevi **الشِّبَعُ الْمُفْرِطُ يُقَسِّي الْقَلْبَ وَيُورِثُ الْكَسَلَ** "Aşırı tokluk kalbi katılaştırır ve tembelliğe sebep olur." --- **آدَابٌ وَتَوْجِيهَاتٌ** **Edepler ve Tavsiyeler** **سَمِّ اللَّهَ قَبْلَ الطَّعَامِ** Yemeğe başlarken Allah'ın adını an. **كُلْ بِيَمِينِكَ** Sağ elinle ye. **كُلْ مِمَّا يَلِيكَ** Önünden ye. **لَا تُسْرِفْ فِي الطَّعَامِ** Yemekte israf etme. **لَا تَعِبِ الطَّعَامَ** Yemeği kötüleme. **احْمَدِ اللَّهَ بَعْدَ الطَّعَامِ** Yemekten sonra Allah'a hamdet. **تَذَكَّرْ أَنَّ الْجُوعَى كَثِيرُونَ** Aç insanların çok olduğunu unutma. --- **تَأَمُّلٌ** **Tefekkür** مَا أَجْمَلَ الْمَائِدَةَ الَّتِي يَجْتَمِعُ عَلَيْهَا الْأَهْلُ، وَتَرْتَفِعُ مِنْهَا الْحَمْدُ لِلَّهِ Ailenin etrafında toplandığı ve içinden Allah'a hamdin yükseldiği sofra ne güzeldir! وَمَا أَفْقَرَ الْإِنْسَانَ إِذَا امْتَلَأَ بَطْنُهُ وَخَلَا قَلْبُهُ مِنَ الشُّكْرِ İnsanın midesi dolup da kalbi şükürden mahrum kalırsa ne kadar fakirdir! فَالنِّعَمُ لَا تَدُومُ بِكَثْرَةِ الْأَكْلِ، وَلَكِنْ تَدُومُ بِالشُّكْرِ Nimetler çok yemekle değil, şükürle devam eder. --- **فَوَائِدُ وَتَأَمُّلَاتٌ** **سَمِّ اللَّهَ وَكُلْ بِيَمِينِكَ** Allah'ın adını an ve sağ elinle ye. **لَا تُسْرِفْ فِي الطَّعَامِ** Yemekte israf etme. **الشُّكْرُ زِينَةُ النِّعَمِ** Şükür, nimetlerin süsüdür. **لَا تَعِبْ نِعْمَةَ اللَّهِ** Allah'ın nimetini ayıplama. **الْقَلِيلُ مَعَ الْبَرَكَةِ خَيْرٌ مِنَ الْكَثِيرِ مَعَ الْإِسْرَافِ** Bereketli az, israfla gelen çoktan hayırlıdır. **الْمُؤْمِنُ يَأْكُلُ شَاكِرًا، وَلَا يَأْكُلُ غَافِلًا** Mümin şükrederek yer, gafletle yemez. --- **خَاتِمَةٌ** إِنَّ الطَّعَامَ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ الْعَظِيمَةِ، وَمِنْ حَقِّ النِّعَمِ أَنْ تُقَابَلَ بِالشُّكْرِ وَالْأَدَبِ Yemek, Allah'ın büyük nimetlerindendir. Nimetlerin hakkı ise şükür ve edeple karşılanmalarıdır. فَمَا أَجْمَلَ الْمُسْلِمَ إِذَا جَمَعَ بَيْنَ الْحَلَالِ وَالشُّكْرِ وَالِاقْتِصَادِ Müslüman, helâli, şükrü ve ölçülü olmayı bir araya getirdiğinde ne güzeldir! وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ أَعْظَمَ النَّاسِ أَدَبًا فِي طَعَامِهِ، فَكَانَتْ مَائِدَتُهُ مَدْرَسَةً فِي الشُّكْرِ وَالتَّوَاضُعِ وَالْقَنَاعَةِ Rasûlullah ﷺ yemek hususunda insanların en edeplilerindendi. Onun sofrası, şükür, tevazu ve kanaat mektebi idi. [[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]]