[[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]] **مُقَدِّمَةٌ** لَيْسَ حُسْنُ الْأَدَبِ فِي جَمَالِ الْكَلَامِ فَقَطْ، بَلْ فِي حُسْنِ الِاسْتِمَاعِ أَيْضًا Güzel ahlâk, sadece güzel konuşmakta değil; güzel dinlemekte de kendini gösterir. فَكَمَا أَنَّ لِلِّسَانِ حَقًّا فِي الْكَلَامِ، فَلِلْأُذُنِ حَقٌّ فِي الِاسْتِمَاعِ Nasıl dilin konuşma hakkı varsa, kulağın da dinleme hakkı vardır. وَكَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ يُحِبُّ أَنْ يُسْمَعَ، وَلَكِنَّ الْقَلِيلَ مِنْهُمْ مَنْ يُحْسِنُ الِاسْتِمَاعَ İnsanların çoğu dinlenmeyi sever; fakat onların pek azı güzel dinlemeyi bilir. وَمَا أَجْمَلَ الْإِنْسَانَ إِذَا جَمَعَ بَيْنَ حُسْنِ الْكَلَامِ وَحُسْنِ الِاسْتِمَاعِ İnsan, güzel konuşma ile güzel dinlemeyi bir araya getirdiğinde ne güzeldir! --- **مِنَ الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ** **قَالَ اللَّهُ تَعَالَى** ﴿فَبَشِّرْ عِبَادِ ۝ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ﴾ **(سورة الزمر: ١٧-١٨)** Zümer 17-18 [[039-017]] [[039-018]] "Kullarımı müjdele! Onlar sözü dinlerler ve onun en güzeline uyarlar." --- **وَقَالَ تَعَالَى** ﴿وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ﴾ **(سورة الأعراف: ٢٠٤)** Araf 204 [[007-204]] "Kur'an okunduğu zaman onu dinleyin ve susun ki rahmete eresiniz." --- **وَقَالَ تَعَالَى** ﴿إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكْرَىٰ لِمَنْ كَانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ﴾ **(سورة ق: ٣٧)** Kaf 37 [[050-037]] "Şüphesiz bunda, kalbi olan veya hazır bulunarak kulak veren kimse için bir öğüt vardır." --- **تَأَمُّلٌ** لَمْ يَمْدَحِ اللَّهُ كَثْرَةَ الْكَلَامِ، وَلَكِنَّهُ مَدَحَ حُسْنَ الِاسْتِمَاعِ Allah çok konuşmayı övmemiş, güzel dinlemeyi övmüştür. فَإِنَّ الْقُلُوبَ تَفْتَحُ أَبْوَابَهَا لِمَنْ يُحْسِنُ الِاسْتِمَاعَ إِلَيْهَا Çünkü kalpler, kendisini güzel dinleyen kimselere kapılarını açar. --- **مِنَ السُّنَّةِ النَّبَوِيَّةِ** **عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رضي الله عنه قَالَ** «مَا حَجَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ ﷺ مُنْذُ أَسْلَمْتُ، وَلَا رَآنِي إِلَّا تَبَسَّمَ فِي وَجْهِي» **(متفق عليه)** Cerîr b. Abdullah رضي الله عنه şöyle dedi: "Müslüman olduğum günden beri Rasûlullah ﷺ beni huzurundan geri çevirmedi ve ne zaman beni görse yüzüme tebessüm etti."  Nebî ﷺ insanları dinler, onlara değer verir ve gönüllerini kazanırdı. --- **وَعَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ** «كَانَ كَلَامُ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ كَلَامًا فَصْلًا يَفْهَمُهُ كُلُّ مَنْ سَمِعَهُ» **(رواه أبو داود)** "Rasûlullah ﷺ'in konuşması açık ve anlaşılırdı; onu işiten herkes sözünü anlardı." --- **وَقَالَ ﷺ** «مِنْ حُسْنِ إِسْلَامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لَا يَعْنِيهِ» **(رواه الترمذي)** "Kişinin güzel Müslümanlığından biri de kendisini ilgilendirmeyen şeyleri terk etmesidir." --- **تَأَمُّلٌ** كَانَ النَّبِيُّ ﷺ أَفْصَحَ النَّاسِ، وَمَعَ ذَلِكَ كَانَ مِنْ أَحْسَنِهِمْ اسْتِمَاعًا Nebî ﷺ insanların en fasihi idi; buna rağmen onların en güzel dinleyenlerinden biriydi. فَمَا كَانَ يُقَاطِعُ مُحَدِّثَهُ، وَلَا يُشْعِرُهُ بِالْمَلَلِ Konuşan kişinin sözünü kesmez, ona bıkkınlık hissettirmezdi. وَهَذَا مِنْ كَمَالِ أَدَبِهِ ﷺ Bu, onun ﷺ edebinin kemalindendi. --- **مِنْ أَقْوَالِ الْعُلَمَاءِ** **Ulemasının Sözlerinden** **قَالَ الْإِمَامُ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ رحمه الله** **حُسْنُ الِاسْتِمَاعِ مِثْلُ حُسْنِ الْكَلَامِ****.** "Güzel dinlemek, güzel konuşmak gibidir." --- **وَقَالَ الْإِمَامُ ابْنُ الْجَوْزِيِّ رحمه الله** **مَنْ أَحْسَنَ الِاسْتِمَاعَ، انْتَفَعَ بِالْعِلْمِ وَالْحِكْمَةِ** "Güzel dinleyen kimse, ilim ve hikmetten istifade eder." --- **آدَابٌ وَتَوْجِيهَاتٌ** **أَنْصِتْ لِمَنْ يُحَدِّثُكَ** Seninle konuşanı dikkatle dinle. **لَا تُقَاطِعِ الْمُتَكَلِّمَ** Konuşanın sözünü kesme. **أَظْهِرِ الِاهْتِمَامَ بِمَنْ يُحَدِّثُكَ** Seninle konuşan kişiye değer verdiğini hissettir. **لَا تَنْشَغِلْ عَنْ مُحَدِّثِكَ** Konuşan kişiden yüz çevirme. **اسْتَمِعْ لِتَفْهَمَ، لَا لِتُجِيبَ فَقَطْ** Sadece cevap vermek için değil, anlamak için dinle. **تَعَلَّمْ أَنْ تُنْصِتَ كَمَا تَتَعَلَّمُ أَنْ تَتَكَلَّمَ** Konuşmayı öğrendiğin gibi, susmayı ve dinlemeyi de öğren. --- **تَأَمُّلٌ** إِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْمَشَاكِلِ لَا يَكُونُ سَبَبُهَا سُوءَ الْكَلَامِ، بَلْ سُوءَ الِاسْتِمَاعِ Birçok problemin sebebi kötü konuşma değil, kötü dinlemedir. فَالنَّاسُ يَحْتَاجُونَ إِلَى مَنْ يَفْهَمُهُمْ قَبْلَ أَنْ يَنْصَحَهُمْ İnsanlar, kendilerine öğüt verecek kimseden önce kendilerini anlayacak kimselere ihtiyaç duyarlar. وَمَا أَجْمَلَ الْقُلُوبَ إِذَا اجْتَمَعَتْ عَلَى الْإِنْصَاتِ وَالْإِصْغَاءِ Kalpler, dikkat ve sükûnet içerisinde birbirini dinlediğinde ne güzeldir! --- **فَوَائِدُ وَتَأَمُّلَاتٌ** **حُسْنُ الِاسْتِمَاعِ مِنْ حُسْنِ الْأَدَبِ** Güzel dinlemek, güzel edebin bir parçasıdır. **الْإِنْصَاتُ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْحِكْمَةِ** Susup dinlemek, hikmet kapılarından biridir. **لَا تَقْطَعْ كَلَامَ أَخِيكَ** Kardeşinin sözünü kesme. **مَنْ أَحْسَنَ الِاسْتِمَاعَ أَحْسَنَ الْفَهْمَ** Güzel dinleyen, güzel anlar. **الْقُلُوبُ تُفْتَحُ بِالْإِنْصَاتِ** Kalpler, dinlenilmekle açılır. **كَمَا أَنَّ لِلِّسَانِ أَدَبًا، فَلِلْأُذُنِ أَدَبٌ** Nasıl dilin bir edebi varsa, kulağın da bir edebi vardır. --- **خَاتِمَةٌ** إِنَّ الْإِنْسَانَ لَا يَبْلُغُ كَمَالَ الْأَدَبِ بِحُسْنِ الْكَلَامِ وَحْدَهُ İnsan, sadece güzel konuşmakla edebin kemaline ulaşamaz. بَلْ يَبْلُغُهُ بِحُسْنِ الْإِنْصَاتِ وَالِاسْتِمَاعِ Bilakis güzel dinlemekle de buna ulaşır. فَإِنَّ الْقُلُوبَ تُحِبُّ مَنْ يُحْسِنُ الِاسْتِمَاعَ إِلَيْهَا Çünkü kalpler, kendilerini güzel dinleyen kimseleri sever. وَمَا أَجْمَلَ الْمُجْتَمَعَ الَّذِي يَتَعَلَّمُ أَفْرَادُهُ كَيْفَ يَتَكَلَّمُونَ، وَكَيْفَ يَسْتَمِعُونَ İnsanların hem konuşmayı hem de dinlemeyi öğrendiği toplum ne güzeldir! [[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]]