[[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]] **مُقَدِّمَةٌ** مَا أَكْثَرَ مَا يَجْلِسُ النَّاسُ مَعَ بَعْضِهِمْ، وَمَا أَقَلَّ مَا يَتَفَقَّهُونَ فِي آدَابِ الْمَجَالِسِ İnsanlar birbirleriyle ne kadar çok oturup kalkıyorlar; fakat meclis adabını öğrenmeye ne kadar da az önem veriyorlar. وَلَيْسَ الْمَجْلِسُ مَكَانًا نَجْلِسُ فِيهِ فَقَطْ، بَلْ هُوَ مِيزَانٌ تَظْهَرُ فِيهِ الْأَخْلَاقُ Meclis, sadece oturulan bir yer değildir; ahlâkın ortaya çıktığı bir terazidir. فِيهِ يُعْرَفُ الْمُتَوَاضِعُ مِنَ الْمُتَكَبِّرِ، وَالْحَلِيمُ مِنَ السَّفِيهِ، وَالْأَمِينُ مِنَ الْخَائِنِ Orada mütevazı ile kibirli, yumuşak huylu ile beyinsiz, güvenilir kimse ile hain kimse ortaya çıkar. وَمَا أَجْمَلَ الْمَجْلِسَ إِذَا عُمِرَ بِالذِّكْرِ وَالْعِلْمِ وَالْأَدَبِ Zikir, ilim ve edep ile mamur olan meclis ne güzeldir! --- **مِنَ الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ** **قَالَ اللَّهُ تَعَالَى** ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ﴾ **(سورة المجادلة: ١١)** [[058-011]] "Ey iman edenler! Size meclislerde yer açın denildiğinde yer açın ki Allah da size genişlik versin." --- **وَقَالَ تَعَالَى** ﴿وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا﴾    **(سورة البقرة: ٨٣)** [[002-083]] "İnsanlara güzel söz söyleyin." --- **وَقَالَ تَعَالَى** ﴿مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ﴾  **(سورة ق: ١٨)** [[050-018]] "İnsan hiçbir söz söylemez ki yanında onu gözetleyen bir melek bulunmasın." --- **تَأَمُّلٌ** لَمْ يَأْمُرِ الْقُرْآنُ بِتَوْسِيعِ الْمَكَانِ فَقَطْ، بَلْ أَرَادَ تَوْسِيعَ الصُّدُورِ أَيْضًا Kur'an yalnızca oturulan yeri genişletmeyi değil, gönülleri de genişletmeyi murad etmiştir. فَكَمَا تُوَسِّعُ الْمَكَانَ لِأَخِيكَ، وَسِّعْ لَهُ صَدْرَكَ وَقَلْبَكَ Kardeşine yer açtığın gibi, gönlünde de ona yer aç. --- **مِنَ السُّنَّةِ النَّبَوِيَّةِ** **قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ** «لَا يُقِيمَنَّ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ مِنْ مَجْلِسِهِ ثُمَّ يَجْلِسُ فِيهِ» **(متفق عليه)** "Biriniz kardeşini oturduğu yerden kaldırıp onun yerine oturmasın." --- **وَقَالَ ﷺ** «إِذَا انْتَهَى أَحَدُكُمْ إِلَى الْمَجْلِسِ فَلْيُسَلِّمْ، وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَقُومَ فَلْيُسَلِّمْ، فَلَيْسَتِ الْأُولَى بِأَحَقَّ مِنَ الْآخِرَةِ» **(رواه أبو داود والترمذي)** "Biriniz meclise geldiğinde selam versin. Ayrılmak istediğinde de selam versin. İlk selam, son selamdan daha öncelikli değildir." --- **وَقَالَ ﷺ** «الْمَجَالِسُ بِالْأَمَانَةِ» **(رواه أبو داود)** "Meclislerde konuşulanlar emanettir." --- **وَقَالَ ﷺ** «وَلَا يَفَرِّقْ بَيْنَ اثْنَيْنِ إِلَّا بِإِذْنِهِمَا» **(متفق عليه)** "İki kişinin arasına, onların izni olmadan oturmasın." **تَأَمُّلٌ** مَا أَلْطَفَ هَذِهِ الْآدَابَ Bu edepler ne kadar da zariftir! فَلَا يُزْعَجُ جَالِسٌ مِنْ مَكَانِهِ، وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُتَجَالِسَيْنِ، وَلَا تُفْشَى أَسْرَارُ الْمَجَالِسِ Bir oturan yerinden rahatsız edilmez, iki arkadaşın arası izinsiz açılmaz ve meclis sırları da ifşa edilmez. إِنَّهَا آدَابٌ تَبْنِي الْمَحَبَّةَ وَتَمْنَعُ الْجَفَاءَ Bunlar, sevgiyi inşa eden ve kırgınlığı önleyen edeplerdir. --- **مِنْ أَقْوَالِ الْعُلَمَاءِ** **قَالَ الْإِمَامُ النَّوَوِيُّ رحمه الله** İmam Nevevi **فِي هَذِهِ الْأَحَادِيثِ تَحْرِيمُ إِيذَاءِ الْمُسْلِمِ وَالتَّضْيِيقِ عَلَيْهِ** "Bu hadislerde Müslümana eziyet etmenin ve onu sıkıntıya sokmanın yasaklandığı görülmektedir." --- **وَقَالَ الْإِمَامُ الْغَزَالِيُّ رحمه الله** İmam Gazali **مِنْ حُسْنِ الْمُعَاشَرَةِ أَنْ يُكْرِمَ الْإِنْسَانُ جُلَسَاءَهُ وَيُحْسِنَ مُجَالَسَتَهُمْ****.** "Güzel geçinmenin bir parçası da insanın meclis arkadaşlarına ikram etmesi ve onlarla güzel oturup kalkmasıdır." --- **آدَابٌ وَتَوْجِيهَاتٌ** **Edepler ve Tavsiyeler** **ابْدَأْ بِالسَّلَامِ** Söze selamla başla. **اسْتَأْذِنْ قَبْلَ الدُّخُولِ** İçeri girmeden önce izin iste. **لَا تَزِدْ عَلَى ثَلَاثِ مَرَّاتٍ** Üç defadan fazla izin isteme. **إِنْ قِيلَ لَكَ ارْجِعْ، فَارْجِعْ بِصَدْرٍ سَلِيمٍ** Sana geri dön denirse gönül kırmadan geri dön. **قِفْ عَنْ يَمِينِ الْبَابِ أَوْ شِمَالِهِ** Kapının sağında veya solunda bekle. **احْفَظْ بَصَرَكَ عَنْ عَوْرَاتِ النَّاسِ** İnsanların mahremiyetine karşı gözünü koru. **لَا تَجْعَلِ التِّقْنِيَةَ تُفْسِدُ الْأَدَبَ** Teknoloji, edebi bozmasın. **فَالِاتِّصَالُ وَالرَّسَائِلُ وَالْهَوَاتِفُ لَهَا اسْتِئْذَانُهَا أَيْضًا** Telefonların, mesajların ve aramaların da kendilerine mahsus bir izin adabı vardır. --- **ابْدَأْ مَجْلِسَكَ بِالسَّلَامِ** Meclise selam vererek gir. **أَوْسِعِ الْمَكَانَ لِإِخْوَانِكَ** Kardeşlerine yer aç. **لَا تُقِمْ أَحَدًا مِنْ مَكَانِهِ** Kimseyi yerinden kaldırma. **لَا تَجْلِسْ بَيْنَ اثْنَيْنِ إِلَّا بِإِذْنِهِمَا** İki kişinin arasına izin almadan oturma. **احْفَظْ أَسْرَارَ الْمَجَالِسِ** Meclislerin sırlarını koru. **اخْتَرْ مِنَ الْكَلَامِ أَحْسَنَهُ** Sözün en güzelini seç. **اخْتِمْ مَجْلِسَكَ بِالسَّلَامِ** Meclisten ayrılırken de selam ver. --- **تَأَمُّلٌ** كَمْ مِنْ مَجْلِسٍ كَانَ سَبَبًا فِي زِيَادَةِ الْإِيمَانِ وَالْمَحَبَّةِ Nice meclisler vardır ki imanın ve sevginin artmasına vesile olmuştur! وَكَمْ مِنْ مَجْلِسٍ آخَرَ كَانَ سَبَبًا لِلْغِيبَةِ وَالْخُصُومَةِ وَقَسْوَةِ الْقُلُوبِ Nice meclisler de gıybetin, düşmanlığın ve kalplerin katılaşmasının sebebi olmuştur! فَالْمَجَالِسُ كَالْحَدَائِقِ، مِنْهَا مَا تَفُوحُ مِنْهُ رَائِحَةُ الْوَرْدِ، وَمِنْهَا مَا تَخْرُجُ مِنْهُ رَائِحَةُ الدُّخَانِ Meclisler bahçelere benzer; kimisinden gül kokusu yayılır, kimisinden ise duman kokusu çıkar. فَاخْتَرْ لِنَفْسِكَ الْمَجَالِسَ الَّتِي تُذَكِّرُكَ بِاللَّهِ وَتَقُودُكَ إِلَى الْخَيْرِ Kendin için seni Allah'ı hatırlatan ve hayra götüren meclisleri seç. --- **الْمَجَالِسُ بِالْأَمَانَةِ** Meclislerde konuşulanlar emanettir. **أَوْسِعْ لِلنَّاسِ يُوَسِّعِ اللَّهُ لَكَ** İnsanlara yer aç ki Allah da sana genişlik versin. **لَا تُؤْذِ جَلِيسَكَ** Meclis arkadaşına eziyet etme. **الْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ زِينَةُ الْمَجَالِسِ** Güzel söz, meclislerin süsüdür. **خَيْرُ الْمَجَالِسِ مَا ذُكِرَ اللَّهُ فِيهِ** En hayırlı meclisler, Allah'ın anıldığı meclislerdir. **لِلْمَجَالِسِ حُرْمَتُهَا كَمَا أَنَّ لِلْبُيُوتِ حُرْمَتَهَا** Evlerin bir dokunulmazlığı olduğu gibi, meclislerin de bir hürmeti vardır. --- **خَاتِمَةٌ** إِنَّ الْمَجَالِسَ مَدَارِسُ لِلْأَخْلَاقِ، وَفِيهَا تَظْهَرُ حَقِيقَةُ الْإِنْسَانِ Meclisler ahlâk mektepleridir; insanın hakikati orada ortaya çıkar. فَمَنْ أَحْسَنَ الْجُلُوسَ مَعَ النَّاسِ، وَأَحْسَنَ الْكَلَامَ مَعَهُمْ، وَحَفِظَ حُقُوقَهُمْ، كَانَ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ خُلُقًا İnsanlarla güzel oturan, güzel konuşan ve onların haklarını gözeten kimse, ahlâkı en güzel olan insanlardan olur. وَمَا أَجْمَلَ الْمَجَالِسَ إِذَا بُنِيَتْ عَلَى الْإِيمَانِ وَالْمَحَبَّةِ وَالْأَدَبِ İman, sevgi ve edep üzerine kurulan meclisler ne güzeldir! [[Ana Sayfa]] [[002 Fihrist]]