4. CİLT / 31. KONU: Şeriatın Ebedîliği ve Hükümlerin İstikrarı **1. PARAGRAF** إن الشريعة الإسلامية شريعة مؤبدة، لا يلحقها نسخ ولا تغيير بعد وفاة النبي صلى الله عليه وسلم. فالشارع قصد بقاء هذه الأحكام لتكون ميزانًا ثابتاً للبشرية إلى قيام الساعة. وهذا الاستقرار هو الذي يحفظ نظام العالم من الاضطراب والتبدل تبعا للأهواء. والقرآن يقرر خلود الرسالة بقوله سبحانه ==**ما كان محمد أبا أحد من رجالكم ولكن رسول الله وخاتم النبيين**== فختم النبوة يستلزم تأبيد الشريعة. [10, Turn 37] **Türkçesi:** İslam şeriatı ebedî (müebbed) bir şeriattır; Peygamber (s.a.v) Efendimizin vefatından sonra ona ne bir nesih (hükmün kaldırılması) ne de bir değişim ulaşır. Şâri' (Allah), bu hükümlerin kıyamete kadar insanlık için sabit bir terazi olarak kalmasını murat etmiştir. Bu istikrar (sabitlik), dünya nizamını arzulara göre değişip bozulmaktan koruyan şeydir. Kur'an, risaletin ebedîliğini şu ayetle belirler:**=="Muhammed, sizin erkeklerinizden hiçbirinin babası değildir. Fakat O, Allah’ın elçisi ve peygamberlerin sonuncusudur.=="** Nübüvvetin mühürlenmesi, şeriatın ebedî kılınmasını gerektirir. [[033-040]] **İlgili Ayet:** **مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَهَدٍ مِّن رِّجَالِكُمْ وَلَٰكِن رَّسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ ۗ وَكَانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا** _(Muhammed, sizin erkeklerinizden hiçbirinin babası değildir. Fakat O, Allah’ın elçisi ve peygamberlerin sonuncusudur. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir. - [Ahzâb, 40])_ [205, 33|40] **Kelime ve Muradifleri:** 1. **مؤبدة** (Müebbede): Sonsuz/Ebedî (خالدة/Hâlide) 2. **الاضطراب** (el-İztırâb): Karışıklık/Düzensizlik (الفوضى/el-Fevdâ) **Kavramlar Sözlüğü:** - `[[التَّأْبِيدُ]]` (et-Te'bîd): Şeriatın hükümlerinin zamanın geçmesiyle geçerliliğini yitirmemesi ve her çağa hitap edecek bir süreklilikte olması. [33|40] --- **2. PARAGRAF** بناء على أبدية الشريعة، فإن أصول الأحكام لا تتغير بتغير الأزمان، وإنما يتغير تنزيلها على الوقائع. فالمقصد من دوام الأحكام هو ربط الإنسان بمرجع إلهي لا يتبدل. فالمجتهد ينظر إلى الثوابت التي لا تقبل النسخ مثل أصول العبادات وقواعد العدل. والقرآن يصف كلمات الله بالثبات المطلق كما قال سبحانه ==**لا تبديل لكلمات الله**== فالوعد الإلهي باقٍ ما بقي الليل والنهار. [10, Turn 32] **Türkçesi:** Şeriatın ebedîliği ilkesine dayanarak, hükümlerin asılları zamanın değişmesiyle değişmez; sadece o hükümlerin olaylara uygulanışı (tenzil) değişir. Hükümlerin devamlılığından maksat, insanı değişmeyen ilahi bir mercie bağlamaktır. Müctehid; ibadetlerin asılları ve adalet kaideleri gibi nesihi (kaldırılmayı) kabul etmeyen "sabitlere" bakar. Kur'an, Allah'ın kelimelerini mutlak bir sabitlikle vasfeder: **"==Allah’ın kelimelerinde hiçbir değişme yoktur.=="** İlahi vaat, dünya var olduğu sürece bakidir. [[010-064]] **İlgili Ayet:** **لَهُمُ الْبُشْرَىٰ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ ۚ لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ** _(Onlara dünya hayatında da ahirette de müjdeler vardır. Allah’ın kelimelerinde hiçbir değişme yoktur. İşte bu, büyük kurtuluştur. - [Yûnus, 64])_ [156, 10|64] **Kelime ve Muradifleri:** 1. **الوقائع** (el-Vekâi'): Olaylar/Olgular (الأحداث/el-Ahdâs) 2. **الثوابت** (es-Sevâbit): Değişmezler (المستقرات/el-Müstekarrât) **Kavramlar Sözlüğü:** - `[[الِاسْتِقْرَارُ]]` (el-İstikrâr): Şer'î prensiplerin, insan hevasına ve çağın geçici akımlarına göre sarsılmadan aslındaki sağlamlığını koruması. [10|64] --- **3. PARAGRAF** إن الغاية من منع "النسخ" بعد النبوة هي إقامة الحجة الكاملة على الخلق. فلو كان الدين قابلاً للتغيير الجذري كل عصر، لما استقر إيمان في القلوب. ولكن الله أكمل الدين ليوافق "فطرة" الإنسان التي لا تتغير عبر التاريخ. والقرآن يختم بيانه بتمام النعمة بقوله ==**اليوم أكملت لكم دينكم**== فكمال الدين هو كمال الأبدية والاستغناء عن غيره. [2, Turn 32] **Türkçesi:** Nübüvvetten sonra "nesih" (hükmün kaldırılması) yasağının gayesi, kullar üzerinde tam bir delil (hüccet) ikame etmektir. Eğer din her asırda köklü bir değişime açık olsaydı, kalplerde iman yerleşmezdi. Ancak Allah, dini tarihin akışı içinde değişmeyen insan "fıtratına" uygun olacak şekilde kemale erdirmiştir. Kur'an, beyanını nimetin tamamlanmasıyla mühürler: ==**"Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim."**== Dinin kemale ermesi, ebedîlik ve başkasına ihtiyaç duymama yetkinliğidir. [[005-003]] **İlgili Ayet:** **الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا** _(...Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim, size olan nimetimi tamamladım ve size din olarak İslam’ı seçtim... - [Mâide, 3])_ [261, 5|3] **Kelime ve Muradifleri:** 1. **الجذري** (el-Cezrî): Köklü (الأساسي/el-Esâsî) 2. **الاستغناء** (el-İstiğnâ): İhtiyaç duymama (الاكتفاء/el-İktifâ) **Kavramlar Sözlüğü:** - `[[إِكْمَالُ الدِّينِ]]` (İkmâlü'd-Dîn): Şeriatın her türlü ihtiyaca cevap verecek küllî esaslara sahip olarak son ve mükemmel halini alması. [5|3] --- **4. PARAGRAF** من مقتضيات الأبدية الحذر من "البدع" التي تحاول تغيير معالم الدين. فالشارع أراد حفظ "الصفاء" التشريعي ليبقى المسلم على "الصراط المستقيم" بلا انحراف. فالمجتهد الحق هو من يتمسك بالمقاصد الأصلية ويقيس عليها النوازل الجديدة دون هدم الأصول. والقرآن يأمر بالاستقامة على الحق كما في قوله ==**فاستقم كما أمرت**== فالاستقامة هي الحارس الأمين لخلود الأحكام. [2, Turn 29, 36] **Türkçesi:** Ebedîliğin gereklerinden biri de dinin simalarını değiştirmeye çalışan "bidatlerden" sakınmaktır. Şâri', Müslümanın hiçbir sapma olmaksızın "dosdoğru yol" (sırat-ı müstakim) üzere kalması için teşriî (yasama) safiyetin korunmasını murat etmiştir. Gerçek müctehid, asli maksatlara tutunan ve yeni olayları (nevazil), asılları yıkmadan onlara kıyas eden kimsedir. Kur'an, hak üzere istikametli olmayı emreder: ==**"Emrolunduğun gibi dosdoğru ol."**== İstikamet, hükümlerin ölümsüzlüğünün emin muhafızıdır. [[011-112]] **İlgili Ayet:** **فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا ۚ إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ** _(Sen, beraberindeki tevbe edenlerle birlikte emrolunduğun gibi dosdoğru ol. Aşırı gitmeyin, doğrusu Allah yaptıklarınızı görür. - [Hûd, 112])_ [190, 11|112] **Kelime ve Muradifleri:** 1. **معالم** (Meâlim): Simalar/İşaretler (علامات/Alâmat) 2. **الصفاء** (es-Safâ): Safiyet/Arılık (النقاء/en-Nekâ) --- **5. PARAGRAF** إن النتيجة النهائية لابدية الشريعة هي منح الإنسان "السكينة" واليقين في عالم متغير. فالمؤمن يعلم أن ميزان الله لا يحيف ولا يزول، وهذا يدفعه للعمل الصالح بثبات. والقرآن يختم بيانه بخلود الحق وزهوق الباطل لقوله تعالى ==**جاء الحق وزهق الباطل**== فالحق الذي شرعه الله مؤبد، والباطل الذي يخترعه الناس زائل لا محالة. [2, Turn 16, 45] **Türkçesi:** Şeriatın ebedî olmasının nihai sonucu, değişen dünyada insana "huzur" (sekine) ve kesin bilgi (yakin) vermesidir. Mümin bilir ki Allah'ın terazisi ne zulmeder ne de yok olur; bu da onu sarsılmaz bir niyetle salih amele sevk eder. Kur'an, beyanını hakkın ebedîliği ve batılın yok oluşuyla mühürler: ==**"Hak geldi, batıl yok oldu==."** Allah'ın meşru kıldığı hak ebedîdir; insanların uydurduğu batıl ise kaçınılmaz olarak zail olmaya (yok olmaya) mahkumdur. [[017-081]] **İlgili Ayet:** **وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ۚ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا** _(De ki: "Hak geldi, batıl yok oldu. Şüphesiz batıl, yok olmaya mahkumdur." - [İsrâ, 81])_ [163, 17|81] **Kelime ve Muradifleri:** 1. **لا يحيف** (Lâ yahîfu): Zulmetmez (لا يظلم/Lâ yazlimu) 2. **زهق** (Zeheka): Yok oldu (تلاشى/Telâşâ) --- 📝 5 PARAGRAFIN HULASASI (HAREKELİ) إِنَّ **أَبَدِيَّةَ الشَّرِيعَةِ** تَسْتَلْزِمُ أَنَّ أَحْكَامَهَا ثَابِتَةٌ لَا تَتَبَدَّلُ بِتَبَدُّلِ الْأَهْوَاءِ، لِأَنَّهَا مَبْنِيَّةٌ عَلَىٰ **الْفِطْرَةِ الْإِنْسَانِيَّةِ** الَّتِي لَا تَتَغَيَّرُ. وَالْغَايَةُ مِنْ هَذَا الِاسْتِقْرَارِ هِيَ صِيَانَةُ حَيَاةِ النَّاسِ مِنَ الضَّيَاعِ وَالْفَوْضَىٰ. فَالْمُؤْمِنُ الْحَقُّ هُوَ مَنْ يَعْتَصِمُ بِـ **الثَّوَابِتِ** الْإِلَهِيَّةِ، مُوقِنًا أَنَّ كَمَالَ الدِّينِ فِي خِتَامِ الرِّسَالَةِ هُوَ طَرِيقُ النَّجَاةِ الْأَبَدِيِّ. --- ❓ TEST (ARAPÇA VE HAREKESİZ) **١. لماذا تعتبر الشريعة الاسلامية "مؤبدة" ولا تقبل التغيير بعد النبوة (الفقرة الاولى)؟** أ) لكي ينسى الناس القران الكريم بسرعة ب) لتكون ميزانا ثابتا للبشرية وتحفظ نظام العالم من الاضطراب والتبدل تبعا للاهواء ج) لان الله يحب التغيير في كل وقت د) لتكون خاصة بجيل الصحابة فقط دون غيرهم هـ) لزيادة عدد الكتب الدينية في المكتبات **٢. ما الذي يتغير في الاحكام "بتغير الازمان" حسب الفقرة الثانية؟** أ) اصول العبادات وقواعد العدل تتغير تماما ب) اسم الدين هو الذي يتغير فقط ج) تنزيل الاحكام وتطبيقها على الوقائع هو الذي يتغير، اما الاصول فثابتة د) لا يتغير اي شيء حتى في طريقة التطبيق هـ) يتم نسخ الايات المحكمة في كل قرن **٣. ما هو المعنى المقصود بـ "كمال الدين" في قوله تعالى "اليوم أكملت لكم دينكم" (الفقرة الثالثة)؟** أ) ان الدين سيحذف في المستقبل ويستبدل بغيره ب) كمال الابدية والاستغناء عن اي تشريع بشري اخر وموافقة الفطرة ج) ان النعمة كانت للانبياء فقط د) ان الاسلام يحتاج الى زيادة من الفلاسفة لكي يكتمل هـ) ان القران اصبح كتابا للتاريخ فقط **٤. كيف يواجه "المجتهد" المستجدات (النوازل) مع الحفاظ على ابدية الشريعة (الفقرة الرابعة)؟** أ) بترك العمل بالاصول القديمة والاعتماد على الهوى ب) بالتمسك بالمقاصد الاصلية والقياس عليها دون هدم الاصول ج) بمنع الناس من التفكير في اي شيء جديد د) بتحويل الدين الى مجرد طقوس سحرية هـ) بتغيير معالم الدين لكي ترضى عنه كل الطوائف **٥. ما هي الثمرة النفسية لـ "ابدية الشريعة" على المؤمن (الفقرة الخامسة)؟** أ) زيادة الخوف والقلق من المستقبل ب) الشعور بالاضطراب بسبب تغير العالم ج) منح المؤمن "السكينة" واليقين لان ميزان الله ثابت لا يحيف ولا يزول د) دفعه لترك العمل والاعتزال في الكهوف هـ) نسيان القواعد اللغوية في فهم القران 1b 2c 3d 4a 5c